Al dagen voor de Nederlandse première van NAZA was ik bezig met de vraag of ik deze documentaire wel wilde zien. In mijn hoofd zag ik bioscooppubliek met Palestijnse vlaggen. Was ik bang voor het zoveelste eenzijdige discours, waar 7 oktober er niet meer toe doet. Ik zag geschreeuw voor me tijdens en na de voorstelling en protesten (met geweld). En wat als de inhoud van de film heel schokkend en naar zou zijn? Wat … [Lees verder]
Ter gelegenheid van Dierendag vond staatssecretaris Silvio Erkens dat hij de dieren een cadeautje moest geven. In een televisie-uitzending pleitte hij ervoor het taboe op een verbod op koosjere slacht te doorbreken. Onbedwelmd ritueel slachten hoort volgens hem niet in Nederland thuis. Dat is een stevige uitspraak. Daarom is het misschien goed om eerst de geschiedenis erbij te pakken. Want wie zegt dat iets ‘niet in Nederland thuishoort’, zou zich ook moeten afvragen hoelang het … [Lees verder]
Drie jaar geleden begon Simchat Tora voor mij zoals ieder ander jaar. Zoals gebruikelijk ging ik al vroeg in de ochtend naar sjoel. Het hoogtepunt van vreugde na de Hoge Feestdagen en Soekot: een lange dienst, inclusief zeven hakafot: de vreugdedansen met de Torarollen. Mijn vrouw zou later met de kids volgen. Zoals in veel wijken in Jeruzalem was onze sjoel gevestigd in een lokaal van een school. Het lokaal was tegelijkertijd de mamad van … [Lees verder]
Ik ben er klaar mee. Vorige week woonde ik de Kol Nidre-dienst bij in het kleine universiteitsstadje aan de oostkust van de VS, waar ik woon met mijn Israëlische man. Het was een dienst van onze lokale joodse gemeenschap samen met de studentenvereniging Hillel. Midden in de Kol Nidre-dienst, op een feestdag die bedoeld is voor spirituele bezinning, nederigheid en vergeving, nam de rabbijn van Hillel het woord voor een politieke toespraak van twintig minuten. … [Lees verder]
Alle internationale media van televisie, kranten tot sociale media berichten er de laatste week over: Heidenau, een klein Oost-Duits stadje van 16.000 inwoners bij de grens met Tsjechië. Dit stadje besloot dat het leggen van struikelstenen op de openbare weg niet langer is toegestaan. Er zijn er zeven aangevraagd, waarvan er al vijf liggen. Het initiatief van het verbod komt van de officieel als rechts-radicale partij bestempelde AfD (Alternative für Deutschland), samen met de christelijk-democratische … [Lees verder]
“Het is aanlokkelijk om je voor te stellen hoe de muziek zich had ontwikkeld als ze waren blijven leven. Ze waren zo vrij, zo bevlogen, zulke gepassioneerde musici en componisten.” In muziekcentrum Splendor, midden in de oude Jodenbuurt van Amsterdam, vond maandag 5 oktober jl. een pianorecital plaats met muziek van de ‘vergeten’ componist Daniël Belinfante. Belinfante werd in 1893 in Amsterdam geboren in een muzikaal gezin. Hij studeerde viool en piano, vermoedelijk bij zijn … [Lees verder]
Theater vind ik een tikje intimiderend. Het jargon, de aanname dat alles betekenisvol is, de theater-incrowd die lijkt neer te kijken op de rest van ons. Ik geef het grif toe. Ik ben een oppervlakkige kunstkenner. Eens per jaar ga ik naar het ballet, voor het afgezaagde stuk waar de snobistische danswereld haar neus voor ophaalt, De Notenkraker. Ga ik vaker, zoals dit jaar naar Het Zwanenmeer, dan is het een klassieker met de te … [Lees verder]
Joden bidden in de synagoge op Jom Kipoer (Grote Verzoendag) het schilderij van Maurycy Gottlieb (1856-1879) is misschien wel het beroemdste en meest gereproduceerde Joodse schilderij ooit. Het toont een sfeervolle Joodse gebedsdienst in Oost-Europa op de heiligste dag van het Joodse jaar en verbeeldt het Europese Joodse leven van de negentiende eeuw. Gottlieb verwerkte er bovendien autobiografische elementen in. Sinds 1939 hangt dit iconische werk in het Tel Aviv Museum of Art. Geboren in … [Lees verder]
Arnold Schönberg emigreerde in 1933 naar de VS. In 1938 componeerde hij zijn Kol Nidrei. Ik denk dat daarin motieven uit zijn persoonlijke en maatschappelijke leven verwerkt zijn.* Over de tekst van het Kol Nidrei is veel te doen geweest, wel is bekend dat in joodse kring de uitleg luidt dat die woorden alleen betrekking hebben op de verplichtingen van iemand jegens God. *zie ook het inleidende verhaal: Eigenzinnige en verrassende versie van Kol Nidrei … [Lees verder]
Wat als de geschiedenis niet vooruitgaat, maar ons achterwaarts de toekomst in blaast? En wat als juist de herinnering aan wat Europa heeft verwoest de enige voorwaarde is om die toekomst te kunnen denken? In het werk van Walter Benjamin komen die twee vragen samen. Zijn ‘Engel van de Geschiedenis’ is niet simpelweg een symbool voor het verleden of voor de catastrofe. Het is een joods-messiaans beeld dat het Europese vooruitgangsgeloof op zijn kop zet: … [Lees verder]
Donderdag 10 november 2022 werden twee Stolpersteine geplaatst voor het huis in de Amsterdamse Beethovenstraat nummer 48. In dit huis woonde het echtpaar Grete Weil-Dispeker en Edgar Weil. De avond ervoor was er in het Goethe Instituut een lezing over de nagelaten roman van de Duits-joodse schrijfster Grete Weil, Der Weg zur Grenze. Het bijna tachtig jaar oude manuscript verscheen onlangs in het Duits en volgend jaar bij Meulenhoff in Nederlandse vertaling. Dat boek moeten we nog … [Lees verder]
Meer dan een half miljoen Israëli’s hebben begrepen dat Netanyahu’s belofte de gegijzelden met militaire macht te bevrijden, een doodlopende weg is. Hamas-terroristen vermoorden eind vorige week zes Israeli’s in een tunnel in Gaza toen een elite commando-eenheid hen naderde. Wist Netanyahu niet dat er een staande Hamas-order is dat gegijzelden onder die omstandigheden moeten worden geëxecuteerd? Waarom houdt hij vast aan het waanidee dat de jacht op Hamasleider Yahua Sinwar in de tunnels uiteindelijk … [Lees verder]
Zijn het vooral begaafde vrouwen voor wie de opgelegde zorgende rol knelt? Vrouwen in gesloten gemeenschappen die zien dat hun tijdgenoten wel hun vleugels uitslaan in de samenleving als geheel? Of hebben wij het vooral over al die slimmerikken en hooggevoelige types die worstelen met die onwrikbare waarheden en een stijle hiërarchie? Zij die ‘van nature’ nieuwsgierig zijn en maar vragen blijven stellen? Die bij elke gelegenheid om de hoek kijken? De charedi* in Nederland, dat … [Lees verder]
Plotseling, in ongelofelijk korte tijd, is de wereldorde door toedoen van de Amerikaanse president Donald Trump gaan kantelen. Ook op het Europese continent. ‘Amerika eerst’ is zijn devies. Trump sluit de Amerikaanse veiligheidsparaplu die sedert 1945 de Europese veiligheid – en mede daardoor de welvaart – beschermde. Europa moet op eigen benen komen te staan, omdat de Verenigde Staten zich niet langer door de Europeanen willen laten ‘naaien’ zoals de mercantiele Trump het formuleerde. De … [Lees verder]
Terug in Nederland na vijf weken Israël met raketten, zon en zee heb ik het gevoel in een ander land te zijn. Nooit eerder werd ik getroffen door zo’n anti-Israël sentiment. Nederlandse Joden zijn angstig geworden. Ze ontdoen zich op straat van Joodse kentekens. Ik vroeg een goed ingewijde Amsterdamse of het gevaarlijk voor me zou zijn een keppel op straat te dragen. Ze keek me aan alsof ik gek ben. ‘Niet doen’ zei ze. … [Lees verder]
Ephraïm Goldstoff:
Beste Benno, dank voor je reactie.het was voor ons ook emotioneel.
Marcel Mock:
Barend Elburg refereert aan de komende Israëlische verkiezingen waarin 'zonder angst' gestemd kan worden, anders dan in de buurlanden. Minstens…
Marcel Mock:
Neem svp de moeite ipv een lange monoloog te schrijven om eerst de Kroniek te lezen. Uit diverse bijdragen blijkt…
Chris Kooyman:
Daniel Belinfante had een exlibris. Dit staat, met een lemma over hem, in: Jan Aarts & Chris Kooyman, 'Dit is…
Benno Rubens:
Mooi maar ook een emotioneel verhaal, Blijf gezond
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
